25 września 2026 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał nowelizację ustawy – Prawo o adwokaturze. Zasadnicza część nowych przepisów wejdzie w życie 17 października 2026 r. Zmiany dotyczące wyznaczania zastępców adwokatów oraz komisji kwalifikacyjnych przeprowadzających egzaminy wstępne na aplikację adwokacką zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 r.
Naczelna Rada Adwokacka informuje, że najważniejsze zmiany dotyczą następujących obszarów:
1. Silniejsza ochrona adwokatów podczas wykonywania zawodu
Ustawa jednoznacznie wskazuje, że adwokat podczas wykonywania czynności zawodowych lub w związku z ich wykonywaniem korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu na zasadach określonych w Kodeksie karnym. Wzmacnia to podstawy ochrony przed bezprawnymi atakami związanymi z wykonywaniem naszej pracy.
2. Odpowiedzialność karna za podszywanie się pod adwokatów i nieuprawnione wykorzystywanie danych
Nowe przepisy przewidują odpowiedzialność karną za nieuprawnione posługiwanie się tytułem „adwokat”, oznaczeniami „kancelaria adwokacka” i „kancelaria adwokatów”, godłem Adwokatury oraz strojem urzędowym adwokata.
Penalizują również określone w ustawie przypadki nieuprawnionego gromadzenia i publicznego udostępniania informacji z list adwokackich oraz prowadzenia obejmujących je rejestrów lub zestawień. To konkretne narzędzia ochrony naszego zawodu, wiarygodności kancelarii i bezpieczeństwa klientów, także wobec podszywania się pod adwokatów w Internecie. Nowe przepisy mają przeciwdziałać podszywaniu się pod adwokatów i wprowadzaniu klientów w błąd.
3. Ochrona interesów adwokatów wprost wpisana do ustawy
Do ustawowych zadań samorządu dodano działanie na rzecz ochrony zawodu adwokata, występowanie w obronie jego godności oraz indywidualnych i zbiorowych interesów członków Adwokatury. To wyraźne umocowanie samorządu do podejmowania działań w obronie adwokatów i warunków wykonywania zawodu.
4. Sprawniejszy i tańszy w działaniu samorząd
Nowelizacja tworzy trwałe podstawy prawne do organizowania zjazdów, zgromadzeń i posiedzeń w trybie zdalnym lub hybrydowym oraz podejmowania uchwał w trybie obiegowym. Czynności organów samorządu będzie można dokumentować elektronicznie i opatrywać kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Mniej papierowego obiegu dokumentów i sprawniejsze podejmowanie decyzji to możliwość ograniczenia kosztów oraz oszczędność czasu. Nowe rozwiązania pozwalają przeznaczać więcej zasobów na zadania służące członkom naszego samorządu. Ułatwi to prowadzenie spraw, przyspieszy obieg dokumentów i pozwoli ograniczyć koszty. Sprawniejsze i bardziej przejrzyste procedury. Nowelizacja usprawnia postępowania osobowe, porządkuje zasady finansowania samorządu oraz doprecyzowuje postępowanie w sprawach czasowej lub trwałej niezdolności do wykonywania zawodu, z uwzględnieniem gwarancji procesowych i ochrony klientów.
5. Większa niezależność cyfrowa Adwokatury
Kompetencja do określania sposobu i trybu korzystania z systemu teleinformatycznego, w tym jego funkcjonalności i zasad uwierzytelniania użytkowników, zostaje powierzona NRA. Ustawa usuwa dotychczasową kompetencję Ministra Sprawiedliwości do regulowania funkcjonowania tego systemu w drodze rozporządzenia. To samorząd adwokacki będzie określał zasady działania własnego systemu, z uwzględnieniem ustawowych wymagań bezpieczeństwa i wymiany informacji. To ważne wzmocnienie naszej niezależności i samodzielności w zarządzaniu narzędziami cyfrowymi, które służą adwokatom, aplikantom adwokackim i organom samorządu, a także naszym klientom.
6. Mniej barier w codziennym prowadzeniu kancelarii
Nowe przepisy skracają wymagane wyprzedzenie zawiadomienia okręgowej rady adwokackiej o rozpoczęciu wykonywania zawodu z 30 do 3 dni. To konkretne ułatwienie dla adwokatów rozpoczynających praktykę. Doprecyzowano zakres wykonywania zawodu adwokata oraz usunięto archaiczne regulacje i zbędne bariery administracyjne.
7. Sprawniejsze postępowania dyscyplinarne
Ustawa wprowadza mediację za zgodą stron, możliwość elektronicznego doręczania pism oraz — na wniosek strony i przy spełnieniu warunków ustawowych — udział na odległość w jawnej rozprawie lub posiedzeniu sądu dyscyplinarnego. Rozwiązania te mogą ograniczyć uciążliwość i koszty postępowań, ułatwić udział w czynnościach oraz sprzyjać rozwiązywaniu konfliktów.
8. Większa dostępność aplikacji
Od 1 stycznia 2027 r. właściwość komisji kwalifikacyjnej będzie obejmowała obszar jednej okręgowej rady adwokackiej. Pozwoli to przeprowadzać egzaminy wstępne we wszystkich izbach, również w mniejszych ośrodkach.
9. Szersze możliwości działania Adwokatury
Samorząd otrzyma uprawnienia organizacji pozarządowej w postępowaniu cywilnym oraz organizacji społecznej w postępowaniu karnym i przed sądami administracyjnymi. Wzmocni to możliwości działania w sprawach dotyczących ochrony praw i wolności oraz skutecznej realizacji zadań publicznych Adwokatury. Silniejsza ochrona naszego zawodu, niezależność samorządu i sprawność jego działania mają wspólny cel: zapewnić adwokatom warunki do skutecznego, niezależnego i bezpiecznego wykonywania zawodu.
W załączeniu tekst ustawy z dnia 4 września 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze oraz ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej, opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 2026 r. pod poz. 1290.
/
Tekst ustawy